Στατική και ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων ΜΕΛΕΤΗ - ΕΠΙΒΛΕΨΗ - ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ gunite
εκτοξευόμενο σκυρόδεμα

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

επισκευών κτιρίων
Ρητινενέσεις
Τσιμεντενέσεις
Επισκευές προσόψεων
αναβάθμιση κτιρίων

Στατική αναβάθμιση κατασκευών

Ανθρακονήματα
Χαλυβοελάσματα
μεταλλικές κατασκευές

Ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων - Θερμοπροσόψεις

ενεργειακή απόδοση κτιρίων
Εξοικονόμηση κατ' οίκον
ενεργειακή αναβάθμιση
κατασκευαστική

Σχέδιο Προδιαγραφής για το εκτοξευόμενο σκυρόδεμα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜOΚΡΑΤΙΑ
Υπουργείο Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων
Γενική Γραμματεία Δημοσίων Έργων
Γενική Διεύθυνση Ποιότητας Δημοσίων Έργων
Διεύθυνση Κεντρικού Εργαστηρίου Δημοσίων Έργων

Σχέδιο Προδιαγραφής για το εκτοξευόμενο σκυρόδεμα

Το σχέδιο αυτό εκπονήθηκε από Επιτροπή που συγκροτήθηκε με την Δ14/28663/οικ/20-01-1999) Απόφαση του Υφυπουργού ΠΕΧΩΔΕ κ. Χρίστου Βερελή και λειτούργησε στο ΚΕΔΕ στο πλαίσιο του Έτους Ποιότητας.

Μέλη της Επιτροπής είναι:
1. Δημήτριος Σκόδρας, Χημικός Μηχανικός, Πρόεδρος
2. Μανώλης Μιχαηλίδης, Χημικός Μηχανικός
3. Μιλτιάδης Φωτιάδης, Μεταλλειολόγος Μηχανικός
4. Γεώργιος Γκρίντζος, Χημικός Μηχανικός
5. Χαράλαμπος Ζερβογιάννης, Πολιτικός Μηχανικός
6. Σταύρος Θεοδωράκης, Πολιτικός Μηχανικός
7. Ιωάννα Πλέσσα, Μεταλλειολόγος Μηχανικός
8. Ιωάννης Μπακογιάννης, Μεταλλειολόγος Μηχανικός
9. Κωνσταντίνος Σκιαδάς, Πολιτικός Μηχανικός
10. Τσάρου Αριστέα, Τεχνολογικών Εφαρμογών Πολιτικός Υπομηχανικός

Η διατύπωση σχολίων και παρατηρήσεων από τους συναδέλφους Μηχανικούς θα πρέπει να γίνει μέσα σε 3 μήνες από τη δημοσίευσή του από το Ενημερωτικό Δελτίο του ΤΕΕ.

Τα σχόλια και οι παρατηρήσεις θα σταλούν στο ΚΕΔΕ, Πειραιώς 166, 118 54 Αθήνα.

Για περισσότερες πληροφορίες οι συνάδελφοι μπορούν να επικοινωνούν με την κ. Ιωάννα Πλέσσα στο τηλέφωνο 3463.830.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

1.- Αντικείμενο
1.1 Περιοχή ισχύος και σκοπός
1.2 Παραπομπή σε κανονισμούς και πρότυπα
2.- Σύμβολα - Μονάδες
3.- Oρισμοί
4.- Υλικά παρασκευής εκτοξευόμενου σκυροδέματος
4.1 Τσιμέντο
4.2 Αδρανή
4.3 Νερό
4.4 Πρόσθετα
5.- Σύνθεση εκτοξευόμενου σκυροδέματος
5.1 Γενικά
5.2 Μελέτη συνθέσεως
5.2.1 Υποχρεώσεις
5.2.2 Απαιτούμενη αντοχή
5.2.3 Στοιχεία μελέτης συνθέσεως
5.2.4 Παρασκευή φατνωμάτων δοκιμίων
5.2.5 Έλεγχος πυρήνων και δοκών
6.- Παραγωγή και μεταφορά εκτοξευόμενου σκυροδέματος
7.- Προετοιμασία και εκτόξευση σκυροδέματος
7.1 Προετοιμασία επιφάνειας
7.1.1. Έδαφος
7.1.2 Βράχος
7.1.3 Σκυρόδεμα
7.1.4 Τοιχοποιία-Λιθοδομές
7.1.5 Χάλυβας
7.1.6. Τύποι
7.2 Εκτόξευση σκυροδέματος
7.3 Διαμόρφωση τελικής επιφάνειας
7.3.1 Επιφάνεια "όπως εκτοξεύτηκε"
7.3.2 Επιφάνεια από "αστραπιαία επίστρωση"
7.3.3 Επιφάνειες από "επίστρωση αποπεράτωσης"
7.3.4 Επιφάνειες με επεξεργασία
8.- Συντήρηση
9.- Ειδικές περιπτώσεις σκυροδεμάτων
9.1 Έτοιμο σκυρόδεμα
9.2 Σκυρόδεμα μειωμένης υδατοπερατότητος
9.3 Σκυρόδεμα σε χημικές προσβολές
9.4 Σκυρόδεμα σε θαλάσσιο περιβάλλον
9.5 Σκυρόδεμα σε χαμηλή θερμοκρασία
9.6 Σκυρόδεμα σε υψηλή θερμοκρασία
10.- Δειγματοληψίες και έλεγχοι εκτοξευόμενου σκυροδέματος
10.1 Απαίτηση αντοχής
10.2 Μορφή και διαστάσεις δοκιμίων
10.3 Συχνότητα δειγματοληψιών
10.4 Κριτήριο συμμορφώσεως
10.5 Επανέλεγχοι σε εκτοξευόμενο σκυρόδεμα
10.6 Έλεγχοι στο επί τόπου εκτοξευόμενο σκυρόδεμα
11.- Κατασκευαστικές λεπτομέρειες
11.1 Πεδίο ορισμού
11.2 Χαρακτηριστικά των οπλισμών
11.3 Ελάχιστη επικάλυψη οπλισμού
11.4 Αποστάσεις μεταξύ των οπλισμών
11.5 Εξαρτήματα ενσωματωμένα στο σκυρόδεμα

1. Αντικείμενο

1.1. Περιοχή Ισχύος και Σκοπός

Η προδιαγραφή αυτή ισχύει για φέροντα δομικά στοιχεία από οπλισμένο ή άοπλο σκυρόδεμα που κατασκευάζονται από Ε.Σ., αφορά δε το Ε.Σ. τόσο της ξηρής όσο και της υγρής μεθόδου. Καλύπτει τους ορισμούς, τις απαιτήσεις, και τους ελέγχους του Ε.Σ. για επισκευές, νέες κατασκευές και ενίσχυση και αντιστήριξη εδαφών.
Τα υποστρώματα στα οποία το Ε.Σ. μπορεί να εφαρμοστεί περιλαμβάνουν:

  • Έδαφος
  • Εκτοξευόμενο σκυρόδεμα
  • Δομικά στοιχεία από σκυρόδεμα, χάλυβα και τοιχοποιία
  • Διάφορα είδη τύπων

Σκοπός της προδιαγραφής αυτής είναι να χρησιμοποιείται σαν ενημερωτική πρότυπη προδιαγραφή, η οποία θα μπορεί να εφαρμοσθεί σε κάθε εργασία εκτοξευομένου σκυροδέματος αναφερόμενη στις προδιαγραφές του έργου.
Σημειώνεται ότι η προδιαγραφή αυτή αναφέρεται στις ελάχιστες γενικές απαιτήσεις που πρέπει να ικανοποιεί το Ε.Σ. των έργων. Ο κύριος του έργου μπορεί να προδιαγράψει αυστηρότερες ή άλλες ειδικές απαιτήσεις όταν πρόκειται για Ε.Σ. που προορίζεται για ειδικά έργα - δεν μπορεί όμως να αφαιρέσει απαιτήσεις ή να μειώσει την αυστηρότητα των αναγραφομένων σ' αυτήν την προδιαγραφή παρά μόνον στις ειδικές περιπτώσεις απλών έργων μετά από κατάλληλη τεκμηρίωση.
Το Ε.Σ. μπορεί να κατηγοριοποιηθεί σύμφωνα με την εφαρμογή του ως ακολούθως:

  • Δομικό
  • Υποστήριξης εδαφών και εκσκαφών
  • Βραχυχρόνιας υποστήριξης
  • Βελτίωσης επιφανειών
  • Επισκευών

1.2. Παραπομπή σε κανονισμούς και πρότυπα

Η προδιαγραφή αυτή παραπέμπει στα παρακάτω πρότυπα και κανονισμούς.
Μέχρι εκδόσεως της ΣΚ 316 ισχύει η ASTM-C-1017-95

ΠΡΟΤΥΠΟ Ή ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΙΤΛΟΣ
ΠΔ 244/29.2.80 Περί κανονισμού τσιμέντου για έργα από σκυρόδεμα
Κ.Τ.Σ.-97 Κανονισμός τεχνολογίας σκυροδέματος -97
ΣΚ 304 Μέθοδος προσδιορισμού αντοχής σε θλίψη δοκιμίων σκυροδέματος
ΣΚ 307 Αερακτικά πρόσθετα σκυροδέματος
ΣΚ 308 Χημικά πρόσθετα σκυροδέματος
ΣΚ 309 Μέθοδος δοκιμής καθήσεως
ΣΚ 316 Υπεπερρευστοποιητικά πρόσθετα σκυροδέματος
ΕΛΟΤ 345 Νερό αναμίξεως του σκυροδέματος
ΕΛΟΤ 346 Έτοιμο σκυρόδεμα
ΕΛΟΤ 408 Θραυστά αδρανή για συνήθη σκυροδέματα
ΑSTM C-78 Flexural Strenght of concrete (using Simple beam with third-point loading)
ASTM C-617-95 Capping cylindrical concrete specimens
ASTM C-820-95 Specification for steel fibres for fibers-reinforced concrete
ASTM C-995 Time of flow of fiber-reinforced con- crete through inverted slump cone
ASTM C-1018-95 Flexural toughness and first-crack strength of fiber-reiforced concrete (using beam with third-point loading)
ΑSTM C-1141-95 Admixtures for shotcrete
ASTM C1116-95 Fiber-reinforced concrete and Shotcrete

2. Σύμβολα

Τα χρησιμοποιούμενα σύμβολα ορίζονται στον παρακάτω πίνακα:
Πίνακας 2.1
 

ΣΥΜΒΟΛΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ
Ε.Σ. Εκτοξευόμενο σκυρόδεμα
C s Sprayed Concrete
f a Aπαιτούμενη αντοχή Ε.Σ. σε θλίψη
f ck Xαρακτηριστική αντοχή σκυρόδεματος σε θλίψη
S Τυπική απόκλιση των αντοχών ενός αριθμού συμβατικών δοκιμίων
x n Μέσος όρος αντοχής n συμβατικών δοκιμίων μίας δειγματοληψίας
x i Aντοχή ενός συμβατικού δοκιμίου μίας δειγματοληψίας

2.2. Μονάδες

1Pa= 1 N/m2
1 MPa=1N/mm2=10,2 Kp/m2
1 Kp/cm2=0,098 MPa

3. Ορισμοί

Για τις ανάγκες αυτής της προδιαγραφής ισχύουν ορισμοί που δίνονται στο άρθρο 2 και άρθρο 3 αντίστοιχα του Κ.Τ.Σ.-97 με τις ακόλουθες τροποποιήσεις και προσθήκες.

Συμβατικό δοκίμιο: για τους ελέγχους συμμορφώσεως της αντοχής σε θλίψη είναι ο πυρήνας διαμέτρου 10cm και λόγο ύψους/διάμετρο=1 που συντηρείται και ελέγχεται σύμφωνα με την παράγραφο 5.2.4, 5.2.5 και 10.6. Για τις ανάγκες αυτής της προδιαγραφής θεωρείται ότι η αντοχή του συμβατικού δοκιμίου διαμέτρου 10cm και ύψους 10cm πολλαπλασιασμένη με 1,17 έχει αντοχή ίση με την αντοχή του συμβατικού κυβικού δοκιμίου ακμής 15cm.

Μέση αντοχή Ε.Σ σε θλίψη: είναι ο μέσος όρος όλων των συμβατικών δοκιμίων που θα μπορούσαν να παρασκευασθούν από μια σημαντικά μεγάλη ποσότητα σκυροδέματος αν ολόκληρη η ποσότητα μετατρεπόταν σε πρισματικά φατνώματα και από κάθε φάτνωμα αποκόπτεται ζεύγος πυρήνων.

Παρτίδα: θεωρείται η ποσότητα του Ε.Σ η οποία παρασκευάζεται με τα ίδια υλικά, τις ίδιες αναλογίες τον ίδιο εξοπλισμό και αξιολογείται από τα αποτελέσματα 6 συνεχόμενων δειγματοληψιών.

Κάθε παρτίδα Ε.Σ αξιολογείται αυτοτελώς με τα κριτήρια συμμορφώσεως της παρ. 10.4.

Αναπήδηση-rebound: είναι το ποσοστό του υλικού το οποίο έχοντας διέλθει δια του ακροφυσίου και εκτοξευθεί προς την επιφάνεια του υποστρώματος, δεν προσκολλάται σ΄αυτήν και αναπηδά υπο τύπον απώλειας εκτός της θέσης προσβολής.

Η καταπόνηση που υφίσταται το Ε.Σ. κατά την κοπή των πυρήνων οδηγεί σε μείωση της αντοχής του Η ACI 506 παραπέμποντας στην ΑCΙ 318 παρ.5.6.θεωρεί ότι η μετρούμενη αντοχή είναι το 0,85της πραγματικής.ʼ Άρα πραγματική είναι το 1,17 της μετρούμενης.

Στο συσχετισμό πυρήνων διαμέτρου 10cm με κυβικά δοκίμια 15X15X15 cm αναφέρεται η αιτιολογική έκθεση του Κ.Τ.Σ.-85.

4. Υλικά παρασκευής εκτοξευόμενου σκυροδέματος

4.1. Τσιμέντο

Το τσιμέντο πρέπει να συμφωνεί με τις απαιτήσεις του Π.Δ. 244/80 "Περί Κανονισμού τσιμέντου για έργα από σκυρόδεμα" (ΦΕΚ 69Α/28-3-80).

Συνιστάται η χρήση τύπου Ι εάν έτσι βοηθείται η ανάπτυξη αντοχών των πρώτων ωρών με τη χρήση επιταχυντών πήξης και σκλήρυνσης.

4.2. Αδρανή

Τα αδρανή θα πρέπει να καλύπτουν τις απαιτήσεις ΕΛΟΤ-408 όπως τροποποιήθηκαν από τον Κ.Τ.Σ.-97 με τις ακόλουθες προσθήκες:

Το μίγμα των αδρανών πρέπει να βρίσκεται εντός των υποζωνών Δ και Ε των πινάκων των κοκκομετρικών διαβαθμίσεων του Κ.Τ.Σ.-97. Συνίσταται η υποζώνη Ε.

Ο κατασκευαστής/μελετητής μπορεί να προτείνει άλλες κοκκομετρικές διαβαθμίσεις εάν μπορεί να αποδείξει την ικανοποίηση των κριτηρίων και απαιτήσεων του ΕΣ.

Η παιπάλη μπορεί να είναι αυξημένη μέχρι 18% εφ' όσον το ισοδύναμο άμμου είναι πάνω από 70%.

4.3. Νερό

Το νερό αναμίξεως πρέπει να ικανοποιεί τις απαιτήσεις του ΕΛΟΤ-345.

4.4. Πρόσθετα

Για τα πρόσθετα που χρησιμοποιούνται στην παρασκευή Ε.Σ. ισχύουν όσα αναφέρονται στην παράγραφο 4.5. του Κ.Τ.Σ. 97. Οι επιταχυντές γρήγορης πήξης πρέπει να συμφωνούν με τις απαιτήσεις της προδιαγραφής A.S.T.M.C1141 (παρ.4.1.1.9 & 4.1.2.9)

Λόγω της φύσεως των έργων απαιτείται τόσο ταχεία πήξη του υλικού (Ε.Σ.) όσο και ταχεία ανάπτυξη αντοχών.

Επειδή είναι πιθανή στο μέλλον η χρήση FILLER για την βελτίωση των μιγμάτων του ΕΣ, η μικρή αύξηση του ποσοστού της παιπάλης από 16% σε 18% μπορεί να θεωρηθεί σαν προσθήκη FILLER για να βοηθήσει το μίγμα, όπως μπορούν να βοηθήσουν άλλα υλικά (ιπτάμενη τέφρα, silica fume κλπ). Η πρόταση για την προσθήκη FILLER στο νέο Ευρωπαϊκό κανονισμό ΕΣ είναι : 30% maximum τέφρα, 15% silica fume.Τα ανωτέρω είναι ποσοστά επι της ποσότητας τσιμέντου portland και όχι σε αντικατάστασή του. Σημειωτέον ότι η προτεινόμενη καμπύλη των αδρανών στο Ευρωπαϊκό σχέδιο είναι εκτός και της υποζώνης Ε.

5. Σύνθεση εκτοξευόμενου σκυροδέματος

5.1. Γενικά

Το Ε.Σ. πρέπει να έχει μελετηθεί και να παρασκευάζεται έτσι ώστε:

  • να έχει ομοιογένεια
  • να έχει την εργασιμότητα εκείνη που θα επιτρέψει να διαστρωθεί ικανοποιητικά, ενώ ταυτόχρονα θα εξασφαλίζεται πρόσφυση επί της επιφάνειας που γίνεται η εκτόξευση και η ελάχιστη αναπήδηση
  • να έχει την αντοχή, την ανθεκτικότητα και όλες τις άλλες πρόσθετες ιδιότητες οι οποίες προδιαγράφονται για το έργο.

5.2. Μελέτη συνθέσεως

5.2.1. Υποχρεώσεις

5.2.1.1. Οι αναλογίες των υλικών για την παρασκευή του Ε.Σ. θα καθορίζονται από μελέτη συνθέσεως η οποία θα γίνεται σύμφωνα με την παρ.5.2.3.

Η Μελέτη Συνθέσεως είναι υποχρεωτική για κάθε ποιότητα Ε.Σ., όπως επίσης και για οποιοδήποτε Ε.Σ. ειδικών απαιτήσεων (στεγανό, ανθεκτικό κτλ.).

5.2.1.2. Ο κατασκευαστής είναι υποχρεωμένος να φροντίσει για την έγκαιρη διενέργεια της Μελέτης Συνθέσεως.Στην περίπτωση που το Ε.Σ. παρασκευάζεται επί τόπου ή στην περίπτωση που το Ε.Σ. προέρχεται από το εργοστάσιο παραγωγής έτοιμου σκυροδέματος την ευθύνη της εφαρμογής της Μελέτης Συνθέσεως στο εργοτάξιο ως προς τις προστιθέμενες ποσότητες των υλικών που μπαίνουν επί τόπου έχει ο επιβλέπων μηχανικός.Η αρμόδια υπηρεσία ή ο επιβλέπων μηχανικός θα ασκεί πλήρη έλεγχο σε όλα τα στάδια κατασκευής του έργου (συγκέντρωση των υλικών, έλεγχος των δελτίων ποιότητας των υλικών, εργαστηριακός έλεγχος των υλικών, επίβλεψη στο συγκρότημα παραγωγής, στη λήψη δοκιμίων, στη μεταφορά, τη διάστρωση και συντήρηση του σκυροδέματος, στον πιθανό επανέλεγχο της κατασκευής κ.τ.λ.).Η παρακολούθηση αυτή δεν απαλλάσσει τον κατασκευαστή από την ευθύνη της ποιότητας των υλικών και του σκυροδέματος.

5.2.1.3. Οι Μελέτες Συνθέσεως Ε.Σ. γίνονται από τα εργαστήρια του έΠΕΧΩΔΕ, τα εργαστήρια των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων και τα Ιδιωτικά Εργαστήρια που εποπτεύονται από το έΠΕΧΩΔΕ.

5.2.1.4. Η Μελέτη Συνθέσεως κάθε ποιότητας Ε.Σ. πρέπει να γίνεται στην αρχή του έργου και πρέπει να επαναλαμβάνεται:

  • όταν αλλάζει η πηγή λήψεως των αδρανών
  • όταν τα αδρανή παρουσιάζουν διαφορετική διαβάθμιση από εκείνη που είχαν στη Μελέτη Συνθέσεως με αποκλίσεις που υπερβαίνουν τις 10 εκατοστιαίες μονάδες για τα κόσκινα τα μεγαλύτερα των 4mm ή Νο 4, τις 8 εκατοστιαίες μονάδες για τα κόσκινα της άμμου (εκτός του κοσκίνου 0.25) και τις 5 εκατοστιαίες μονάδες για το κόσκινο 0.25.
  • όταν αλλάζουν τα πρόσθετα ή ο τύπος ή η κατηγορία τσιμέντου.
  • όταν το μίγμα παρουσιάζει τάσεις απομίξεως ή υπερβολική αναπήδηση ή η κάθιση του δεν ικανοποιεί τις απαιτήσεις του έργου - μολονότι τηρούνται οι αναλογίες της Μελέτης Συνθέσεως.

5.2.2. Απαιτούμενη αντοχή

5.2.2.1. Ισχύουν οι παρακάτω κατηγορίες
Πίνακας 5.2.2.1α

Κατηγορία αντοχής Χαρακτηριστική Αντοχή(Μpa) Kύβου (15x15x15cm (fck) C s 20 C s 25 C s 30 C s 35 C s 40 C s 45 C s 50 C s 55
20 25 30 35 40 45 50 55

Αν κριτήριο επιλογής είναι η χαρακτηριστική αντοχή 3 ή 7 ημερών, η τιμή της αντοχής αυτής θα δίνεται από το μελετητή ή από τη σύμβαση του έργου.

Αν υπάρχουν στοιχεία τυπικής αποκλίσεως s, που έχουν προκύψει από 60 τουλάχιστον διαδοχικά δοκίμια διαφορετικών αναμιγμάτων, που έγιναν με τα ίδια υλικά, τις ίδιες εγκαταστάσεις παραγωγής και για Ε.Σ. του οποίου η χαρακτηριστική αντοχή δεν διαφέρει περισσότερο από 7MΡα από εκείνη του υπόψη έργου, τότε η απαιτούμενη αντοχή πρέπει να έχει τουλάχιστον την τιμή που υπολογίζεται από τη σχέση :
fa = fck + 2,14 s (1)
για οποιαδήποτε ηλικία.

Αν η τιμή της τυπικής αποκλίσεως που προαναφέρθηκε έχει προκύψει (με τις προηγούμενες προϋποθέσεις για τη χαρακτηριστική αντοχή) από λιγότερα των 60 δοκιμίων όχι όμως και λιγότερα των 15, τότε η τιμή αυτή, πριν εισαχθεί στη σχέση (1) πρέπει να πολλαπλασιάζεται με τον αντίστοιχο συντελεστή του Πίνακα 5.2.2.1.Αν η τιμή της τυπικής αποκλίσεως (μετά τον πολλαπλασιασμό της με τον αντίστοιχο συντελεστή του Πίνακα 5.2.2.1) είναι μικρότερη από 3 ΜΡα, τότε στη σχέση (1) πρέπει να εισάγεται τιμή s = 3 MΡα

Πίνακας 5.2.2.1β
Συντελεστής διορθώσεως της τυπικής αποκλίσεως

Αριθμός δοκιμίων

Συντελεστής πολλαπλασιασμού

15
20
30
40
50
60 ή περισσότερα
1.27
1.18
1.09
1.05
1.02
1.00

5.2.2.2. Αν δεν υπάρχουν στοιχεία τυπικής αποκλίσεως ή υπάρχουν, αλλά από λιγότερα των 15 δοκίμια ή ακόμη αν η χαρακτηριστική αντοχή του Ε.Σ. δεν ικανοποιεί την απαίτηση του άρθρου 5.2.2.1, τότε ο υπολογισμός της απαιτούμενης αντοχής από τη σχέση (1), πρέπει να γίνεται με τηνπαραδοχή τυπικής αποκλίσεως

s= 6 MΡα αν θα χρησιμοποιηθούν θραυστά αδρανή κα

s= 7 MΡα αν θα χρησιμοποιηθούν φυσικά άδρανή.

5.2.3. Στοιχεία Μελέτης Συνθέσεως

5.2.3.1. Η Μελέτη Συνθέσεως Ε.Σ. πρέπει να γίνεται με τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν στο έργο: αδρανή, τσιμέντο, πρόσθετα, νερό και πιθανόν πρόσμικτα και ίνες. Στο εργαστήριο προσδιορίζεται η κοκκομετρική διαβάθμιση του μίγματος των αδρανών και οι αναλογίες των υλικών πλην των επιταχυντικών προσθέτων που ρυθμίζονται επί τόπου στο έργο με ευθύνη του εργαστηρίου.Η εκτέλεση της Μελέτης Συνθέσεως γίνεται με τον ίδιο μηχανικό εξοπλισμό και με ανθρώπινο δυναμικό -όπως αυτό προβλέπεται από την παρ. 7.2.12.- που θα χρησιμοποιηθεί κατά την κατασκευή του έργου. Οι αναλογίες των υλικών που θα δίνονται στη Μελέτη Συνθέσεως θα πρέπει να εξασφαλίζουν τα ακόλουθα:

  • την εργασιμότητα που απαιτείται και εξαρτάται από
  • τον τύπο του μηχανήματος εκτόξευσης ώστε να εξασφαλίζεται συνεχής και αδιάκοπη ροή. Η εργασιμότητα εκφράζεται σε mm κάθισης και θα ελέγχεται σύμφωνα με τη μέθοδο ΣΚ-309.

Σε μίγματα με ίνες μπορεί να προδιαγράφεται και ο χρόνος ροής δια μέσου ανεστραμμένου κώνου κάθισης σύμφωνα με την προδιαγραφή ASTM C995.

  • Την ελάχιστη αναπήδηση
  • Μέση αντοχή σε θλίψη ίση τουλάχιστον με την απαιτούμενη
  • Άλλες απαιτήσεις όπως π.χ. αντοχή σε κάμψη, πλαστιμότητα κτλ.

Πρόσθετες ιδιότητες που προδιαγράφει ο μελετητής ή η Σύμβαση του έργου (στεγανότητα, υδατοπερατότητα κτλ.).

Το σύστημα εκτόξευσης και κυρίως ο χειριστής του συστήματος έχουν μέγιστη σημασία τόσο για τη διαμόρφωση της στρώσης του Ε.Σ.επί μίας επιφάνειας όσο και για την αντοχή του Ε.Σ. Για αυτό συνίσταται η χρήση του ίδιου τύπου συστήματος εκτόξευσης καθ'όλη τη διάρκεια του έργου αλλά κυρίως ο χειρισμός του συστήματος από το ίδιο έμπειρο ανθρώπινο δυναμικό.

5.2.3.2. Εφόσον ζητηθεί στη Μελέτη Συνθέσεως θα δίνεται η καμπύλη του λόγου Νερό/Τσιμέντο (Ν/Τ) και αντοχής για ένα διάστημα τουλάχιστον ± 3 ΜΡα εκατέρωθεν της απαιτούμενης αντοχής.Η ποσότητα του νερού που θα δίνεται στις αναλογίες υλικών στις Μελέτες Συνθέσεως θα αναφέρεται σε ξηρά αδρανή υλικά.

Αν χρησιμοποιούνται πρόσθετα, αυτά πρέπει να προστίθενται με τον ίδιο τρόπο και την ίδια αναλογία όπως στο έργο. Επιπλέον θα δίδεται η καμπύλη μεταβολής αντοχών όταν αλλάζει η δοσολογία του επιταχυντού.

5.2.3.3. Για κάθε μίγμα, τύπο προσθέτου ή δοσολογία προσθέτου, τύπο ινών ή αναλογία ινών θα παρασκευάζονται τρία φατνώματα διαστάσεων τουλάχιστον 70Χ70Χ12 cm. Για τον έλεγχο της αντοχής σε θλίψη, από κάθε δοκίμιο θα αποκόπτονται ζεύγη πυρήνων αντίστοιχα με τις ηλικίες για τις οποίες υπάρχει απαίτηση αντοχής. Ο μέσος όρος αντοχής των 6 πυρήνων αποτελεί την αντοχή της αντίστοιχης σύνθεσης κατά την ηλικία ελέγχου. Για τον υπολογισμό του s (σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην 5.2.2), ο μέσος όρος αντοχής των 6 πυρήνων απότελεί μια τιμή. Στην περίπτωση που υπάρχει από τη μελέτη του έργου απαίτηση πρώιμων αντοχών για πολύ μικρές ηλικίες (π.χ.αντοχή 8 ωρών), θα πρέπει ο τρόπος ελέγχου αυτών να καθορίζεται από το μελετητή.

5.2.3.4. Αν προδιαγράφονται και άλλες ιδιότητες πλην της αντοχής σε θλίψη, θα αποκόπτονται από τα πρισματικά δοκίμια κατάλληλα δείγματα (πυρήνες ή δοκοί), προκειμένου να γίνουν οι αντίστοιχοι έλεγχοι.

5.2.3.5. Στην περίπτωση που το σκυρόδεμα προέρχεται από εργοστάσιο παραγωγής έτοιμου σκυροδέματος η διαδικασία που περιγράφεται στην παράγραφο 5.2.3 θα πρέπει επίσης να τηρηθεί.

5.2.4. Παρασκευή φατνωμάτων δοκιμίων

5.2.4.1. Τα φατνώματα θα είναι ορθογωνικής διατομής, χαλύβδινα ή από άλλο άκαμπτο μη υδαταπορροφητικό υλικό (ελάχιστο πάχος τοιχωμάτων : για τα χαλύβδινα 4 mm, από πχ. κόντρα πλακέ 18 mm). Οι ελάχιστες εσωτερικές διαστάσεις της διατομής θα είναι 70Χ70 cm το δε ύψος θα είναι τουλάχιστον 12 cm. Τα φατνώματα θα τοποθετούνται κατακόρυφα και η εκτόξευση θα γίνεται οριζόντια με τον ίδιο εξοπλισμό, τεχνική, πάχος στρώσης ανά πέρασμα, απόσταση εκτόξευσης, χειριστή μηχανήματος κτλ. όπως γίνεται και η σκυροδέτηση του Ε.Σ. στο έργο. Μετά την εκτόξευση, η ελεύθερη επιφάνεια των φατνωμάτων καλύπτεται με διπλή λινάτσα, που διατηρείται για όσο διάστημα παραμένει το δοκίμιο μέσα στο φάτνωμα συνεχώς υγρή με πλαστικό φύλλο που εμποδίζει την εξάτμιση. Το δοκίμιο παραμένει αμετακίνητο μέσα στο φάτνωμα για 24 τουλάχιστον ώρες και το πολύ μέχρι 3 ημέρες. Στην διάστημα των τριών ημερών αποκόπτονται από το δοκίμιο τα απαραίτητα δείγματα, τα οποία στη συνέχεια μεταφέρονται για συντήρηση σε ατμόσφαιρα με σχετική υγρασία τουλάχιστον 95 % και θερμοκρασία 20 ± 2 οC ή μεταφέρεται για συντήρηση στις προηγούμενες συνθήκες ολόκληρο το δοκίμιο και η αποκοπή των απαραίτητων δειγμάτων γίνεται στις αντίστοιχες ηλικίες ελέγχου αυτών. Τα δείγματα πρέπει να λαμβάνονται σε απόσταση τουλάχιστον 125 mm από τις ακμές του δοκιμίου (εκτός από τις περιπτώσεις αποκοπής δοκών για τις δοκιμές της κάμψης / πλαστιμότητας, όπου τα άκρα αυτών των δοκών μπορούν να βρίσκονται μέσα σ' αυτές τις περιοχές).

5.2.5. Έλεγχος πυρήνων και δοκών

Η αποκοπή των πυρήνων και των δοκών γίνεται σε χρονική στιγμή που το Ε.Σ. έχει αποκτήσει επαρκή αντοχή ή όπως ορίζεται στη σύμβαση του έργου. Οι πυρήνες λαμβάνονται με κατάλληλο μηχάνημα, με ελεγμένη σταθερότητα και ευθυγραμμία στελέχους καθώς και με αδαμαντοκορώνα σε καλή κατάσταση. Η ονομαστική διάμετρος του πυρήνα είναι 10 cm (επιτρεπτή απόκλιση ±0,5cm) και μετριέται κοντά στο μέσον του ύψος αυτού επί δύο καθέτων διευθύνσεων με ακρίβεια ±0.5 mm. Οι βάσεις του πυρήνα πρέπει να καθίστανται πρακτικώς επίπεδοι και κάθετοι προς τη γενέτειρά τους, με κατάλληλη κοπή ή επεξεργασία. Πριν από τη θραύση οι βάσεις επιπεδώνονται με ειδική κονία επιπεδώσεως σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην προδιαγραφή ASTM C 617. Η ανοχή επιπεδότητας των βάσεων του πυρήνα πρέπει να είναι 0.05 mm και η γωνία ανάμεσα στη γενέτειρα και τις βάσεις του πυρήνα πρέπει να είναι 90ο±0.5ο. Ως μήκος του δοκιμίου που διαμορφώθηκε με αυτόν τον τρόπο λαμβάνεται ο μέσος όρος των μετρήσεων δύο αντιδιαμετρικών γενετειρών με ακρίβεια ±1mm. Το μήκος του δοκιμίου πρέπει να είναι ίσο με τη διάμετρό του με επιτρεπτή απόκλιση ±10% επι της τιμής της ονομαστικής διαμέτρου. Ο έλεγχος της αντοχής σε θλίψη των δοκιμίων που διαμορφώθηκαν με τον προηγούμενο τρόπο γίνεται σύμφωνα με τη ΣΚ-304.

Η αντοχή του προαναφερθέντος δοκιμίου, με ονομαστική διάμετρο 10 cm και λόγο ύψος/ διάμετρο =1, με τις αποκλίσεις που αναφέρθηκαν προηγουμένως πολλαπλασιασμένη με 1,17 (συντελεστής διατάραξης λόγω κοπής), θεωρείται ότι είναι ίση με την αντοχή κυβικού δοκιμίου ακμής 15 cm.

Ο έλεγχος της αντοχής σε κάμψη γίνεται σύμφωνα με την προδιαγραφή ASTM C 78 και στην περίπτωση του Ε.Σ. με ίνες σύμφωνα με την προδιαγραφή ASTM C 1018.

Επειδή συνήθως οι πυρήνες κόβονται σε πρώιμες ηλικίες (ακόμη και σε λίγες ώρες) η πολύ καλή κατάσταση του μηχανήματος κοπής έχει μεγάλη σημασία.

6. Παραγωγή και μεταφορά εκτοξευόμενου σκυροδέματος

6.1. Οι δύο ευρύτατα χρησιμοποιούμενες τεχνικές παραγωγής Ε.Σ. είναι η ξηρή και η υγρή μέθοδος.

Ξηρή μέθοδος: είναι η τεχνική παραγωγής Ε.Σ., στην οποία τσιμέντο και αδρανή αναμιγνύονται επαρκώς και τροφοδοτούνται σε μία ειδικά γι' αυτό το σκοπό σχεδιασμένη μηχανή, όπου το μίγμα υπόκειται σε πίεση και μεταφέρεται πνευματικά, με ρεύμα πεπιεσμένου αέρα, μέσω σωληνώσεων, σε ένα ακροφύσιο όπου προστίθεται το νερό δια ψεκασμού και κατάλληλο επιταχυντικό πρόσμικτο και το τελικό μίγμα εκτοξεύεται με συνεχή τρόπο προς τη θέση σκυροδέτησης.Το μίγμα μπορεί να περιέχει πρόσθετα ή ίνες ή συνδυασμό και των δύο.

Υγρή μέθοδος: είναι η τεχνική παραγωγής Ε.Σ., στην οποία τσιμέντο, αδρανή και νερό αναμιγνύονται σε κατάλληλο αναμικτήρα και τροφοδοτούνται σε μία ειδικά γι' αυτό το σκοπό σχεδιασμένη μηχανή, όπου το μίγμα μεταφέρεται μέσω σωληνώσεων είτε πνευματικά είτε συνηθέστερα με άντληση σε ένα ακροφύσιο στο οποίο προστίθεται το επιταχυντικό πρόσμικτο και το τελικό μίγμα εκτοξευέται με συνεχή τρόπο προς τη θέση σκυροδέτησης.Το μίγμα μπορεί να περιέχει πρόσμικτα, ίνες ή ένα συνδυασμό και των δύο.

Άλλες μέθοδοι που βρίσκονται υπό ανάπτυξη ή χρησιμοποιούνται από όχι ιδιαίτερα ευρύ κύκλο, όπως η μέθοδος θαλάμου αεροστροβίλου (βίαιης ανάμιξης), ή μέθοδος κυλιομένου τύπου, η μέθοδος SEC, πρέπει να ικανοποιούν τις απαιτήσεις της παρούσας.

6.2. Τα αδρανή υλικά και το τσιμέντο πρέπει να μετριούνται σε βάρος και το νερό σε βάρος ή όγκο.

6.3. Τα στερεά πρόσθετα σε σκόνη πρέπει να μετριούνται σε μέρη βάρους και τα υγρά πρόσθετα σε μέρη βάρους ή όγκου.

6.4. Μέτρηση των αδρανών σε όγκο επιτρέπεται μόνο στην ξηρή μέθοδο και για μικρής σπουδαιότητας έργα εφ' όσον χαρακτηρίζονται έτσι από τη μελέτη.Στην περίπτωση αυτή θα ισχύουν τα παρακάτω:

Η ποσότητα του αναμίγματος θα αντιστοιχεί σε ακέραιο αριθμό σάκκων τσιμέντου.

Τα δοχεία μετρήσεως των κλασμάτων αδρανών θα έχουν σημαδευτεί σε κατάλληλο ύψος που θα προκύψει, αφού οι ποσότητες κλασμάτων του πρώτου αναμίγματος ζυγιστούν και τοποθετηθούν μέσα στα δοχεία.

Η βαθμονόμηση και ο έλεγχος των δοχείων μέτρησης των κλασμάτων αδρανών θα γίνεται κάθε φορά που αλλάζει η προέλευση των άδρανών και τουλάχιστον μιά φορά την εβδομάδα.

Καθημερινά θα ελέγχεται η άμμος για αποφυγή συσσωματώσεων, που μπορεί να προκαλέσει ένα σημαντικό λάθος στις εφαρμοζόμενες αναλογίες.

6.5. Τα αδρανή θα μετριούνται με ακρίβεια ±3% του βάρους τους, το τσιμέντο με ακρίβεια ±2% του βάρους του, το νερό με ακρίβεια ±2% και τα πρόσθετα με ακρίβεια ±3% του βάρους ή του όγκου τους ανάλογα αν είναι σε σκόνη ή σε μορφή υγρού.Η μέθοδος παρασκευής και ανάμιξης που χρησιμοποιείται πρέπει να εξασφαλίζει τη δυνατότητα εύκολου ελέγχου της απαιτούμενης ακρίβειας.

6.6. Οι περισσότερες εφαρμογές εκτοξευομένου σκυροδέματος χρησιμοποιούν είτε αναμικτήρες με κινητό εξοπλισμό ανάμιξης επι τόπου του έργου, είτε παραλαμβάνουν το υλικό που έχει προετοιμαστεί σε μια σταθερή εγκατάσταση ετοίμου σκυροδέματος. Ο εξοπλισμός πρέπει να είναι σχεδιασμένος για εκτόξευση σκυροδέματος και να εξασφαλίζει επαρκή ανάμιξη των υλικών (εκτός του νερού στην ξηρή μέθοδο), σε ποσότητες που θα διατηρούν συνεχή ροή του υλικού στο ακροφύσιο και για τις απαιτήσεις κατανάλωσης του έργου.

Στην ξηρή μέθοδο ο αναμικτήρας θα κατανέμει το τσιμέντο και τα τυχόν πρόσθετα ομοιογενώς μέσα στο μίγμα, ώστε να επικαλύπτουν τα αδρανή.Αυτή η απαιτούμενη επικάλυψη των αδρανών εξαρτάται από παράγοντες όπως η επαρκής προδιύγρανσή τους, ο χρόνος ανάμιξης και η διαμόρφωση των εξαρτημάτων ανάμιξης (λεπίδια, φτερά, κοχλίες).Ο χρόνος ανάμιξης για τη επίτευξη ομοιογενούς μίγματος είναι εκείνος που προδιαγράφεται από τον κατασκευαστή.Η ομοιογένεια του μίγματος θα εξετάζεται με οπτική επισκόπηση για απουσία χρωματικών διαφοροποιήσεων του μίγματος καθώς και εμφανούς διαχωρισμού των υλικών (λωρίδες άμμου).

Όταν είναι δυνατή (επιτρέπεται από άλλους παράγοντες) η προδιύγρανση, η επάρκειά της θα εκτιμάται με έναν πρόχειρο επιτόπου έλεγχο.Παίρνουμε στο χέρι μια μικρή ποσότητα μίγματος και την συμπιέζουμε ισχυρά.Όταν ανοίγουμε το χέρι και το μίγμα θρυμματίζεται σε διακριτά κομμάτια, έχουμε ένδειξη μικρής ποσότητας διύγρανσης.Αν το υλικό παραμένει σαν σβώλος ή θραύεται αλλά διατηρεί το σχήμα του η διύγρανση είναι ικανοποιητική.Αν η υγρασία αποπλένεται στο χέρι τότε η διύγρανση είναι υπερβολική.Σε κάθε περίπτωση το ξηρό ανάμιγμα με προδιύγρανση πρέπει να εφαρμόζεται όσο το δυνατόν γρηγορότερα.Για την υγρή μέθοδο ο αναμικτήρας πρέπει να ικανοποιεί τις απαιτήσεις του παραρτήματος Β του σχεδίου προτύπου ΕΛΟΤ 346 όταν χρησιμοποιείται έτοιμο σκυρόδεμα.Για επι τόπου παρασκευή του υγρού μίγματος ο χρόνος ανάμιξης είναι εκείνος που προδιαγράφεται από τον κατασκευαστή και μετράται μετά την εισαγωγή όλων των υλικών.Για την εξασφάλιση καλών συνθηκών εκτόξευσης είναι ουσιαστική η ομοιογένεια του μίγματος των παρτίδων και η επιθυμητή κάθιση.

6.7. Τα υλικά του Ε.Σ. θα μπαίνουν στον αναμικτήρα με τις αναλογίες που προβλέπονται στην Μελέτη Συνθέσεως ή αυτές που προδιαγράφονται από τον Κύριο του Έργου, αφού οι αναλογίες νερού και άμμου διορθωθούν ανάλογα με τη φυσική υγρασία των αδρανών.Ο έλεγχος της υγρασίας των αδρανών και οι σχετικές διορθώσεις πρέπει να γίνονται πριν από κάθε σκυροδέτηση.

Για την ξηρή μέθοδο η περιεχόμενη φυσική υγρασία των αδρανών πρέπει να διατηρείται εύλογα σταθερή χωρίς να υπερβαίνει το 5%.

6.8. Τα πρόσθετα πρέπει να μπαίνουν σε ένα στάδιο της διαδικασίας παραγωγής κατάλληλο για τον χρησιμοποιούμενο εξοπλισμό.Ειδικότερα η προσθήκη ινών θα πρέπει να καθορίζεται με επι τόπου δοκιμές.Οι ίνες θα πρέπει να προστίθενται με τρόπο τέτοιο ώστε να αποφεύγονται συσσωματώματα, δημιουργία σβώλων ή κάμψη των ινών και να εξασφαλίζεται η ομοιόμορφη κατανομή τους στη μάζα του Ε.Σ. Κάθε συσσωμάτωμα ή σβόλος ινών θα διαχωρίζεται ή θα απομακρύνεται από το ανάμιγμα, με κατάλληλα προσαρμοσμένη διάταξη στον εξοπλισμό ανάμιξης.Η διάταξη προσθήκης ινών θα μπορεί να ρυθμίζει το ρυθμό εισαγωγής τους ώστε να μην δημιουργούνται τα ανωτέρω συσσωματώματα ή σβώλοι.

Η εισαγωγή των πρόσθετων θα γίνεται με κατάλληλο εξοπλισμό ο οποίος θα είναι σε θέση να ελέγχει το ρυθμό και την ποσότητά τους σε επίπεδα αποδεκτής ακρίβειας.

6.9. Η εκτόξευση του σκυροδέματος που εφαρμόζεται με την υγρή μέθοδο, πρέπει να ολοκληρώνεται εντός ενενήντα λεπτών από την αρχική ανάμιξη των υλικών.Σε άλλη περίπτωση το μίγμα ή το υπόλειμμά του πρέπει να απορρίπτεται.Ο χρόνος αυτός μπορεί να επεκταθεί με χρήση κατάλληλων επιβραδυντικών πρόσθετων, μέχρι εκατόν δέκα (110) λεπτά ή ακόμη περισσότερο με πρόσθετα ελέγχου ενυδάτωσης μετά την εκτέλεση σχετικών δοκιμών και την έγκριση και αποδοχή από τον επιβλέποντα μηχανικό ή έπηρεσία.

6.10. Η εκτόξευση του σκυροδέματος που εφαρμόζεται με την ξηρή μέθοδο, πρέπει να ολοκληρώνεται εντός ενενήντα (90) λεπτών από την αρχική ανάμιξη των υλικών.Σε άλλη περίπτωση το μίγμα ή το υπόλειμμά του πρέπει να απορρίπτεται.Ο χρόνος αυτός μπορεί να επεκταθεί με χρήση πρόσθετου ελέγχου ενυδάτωσης, μετά την εκτέλεση σχετικών δοκιμών και την έγκριση και αποδοχή από τον επιβλέποντα μηχανικό ή έπηρεσία. Αυτός ο χρονικός περιορισμός δεν περιλαμβάνει τα συσκευασμένα αναμιγμένα υλικά εκτός και αν υφίσταται διύγρανση.

6.11. Το μίγμα για την παραγωγή Ε.Σ. με την ξηρή μέθοδο, μπορεί να μεταφέρεται με αυτοκίνητο αναμικτήρα ή με κιβώτια που δεν επιτρέπουν απόμιξη και διαχωρισμό ή με ειδικούς σάκκους.Σε κάθε περίπτωση το ξηρό μίγμα θα πρέπει να προστατευέται από τις καιρικές συνθήκες ή την πρόσμιξη ξένων σωμάτων και δεν πρέπει να χάνει την ομοιογένειά του.

6.12. Το μίγμα για την παραγωγή Ε.Σ. με την υγρή μέθοδο, μπορεί να μεταφέρεται με αυτοκίνητο αναδευτήρα, αντλίες σκυροδέματος ή συνδυασμό τους.Αν η μεταφορά γίνεται με αυτοκίνητο ή αυτοκίνητο ανοδευτήρα, ισχύουν όσα αναφέρονται στην παρ. 2 του Σχεδίου Προτύπων ΕΛΟΤ 346 για το "έτοιμο σκυρόδεμα".Σε κάθε περίπτωση το μίγμα θα προστατεύεται από τις καιρικές συνθήκες ή την πρόσμιξη ξένων σωμάτων και δεν πρέπει να χάνει την ομοιγένειά του.

6.13. Η μεταφορά του μίγματος προς το ακροφύσιο γίνεται μέσω σωληνώσεων, με δύο κυρίως εφαρμοζόμενες μεθόδους:

Μεταφορά πυκνής ροής:Αναφέρεται στην υγρή μέθοδο και υποδηλώνει τη μεταφορά του υγρού μίγματος προς το ακροφύσιο, χωρίς διασπορά του μέσα στο σωλήνα, με χρήση αντλιών σκυροδέματος.Ο απαιτούμενος για την εκτόξευση αέρας προστίθεται στο ακροφύσιο.Ο εξοπλισμός θα εξασφαλίζει συνεχή και σταθερή ροή του υλικού στο ακροφύσιο, χωρίς εμφάνιση διαχωρισμού και απόμιξης του μίγματος.

Μεταφορά αραιού στρώματος ροής: Αναφέρεται κυρίως στην ξηρή μέθοδο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ικανοποιητικά και στην υγρή.Η μεταφορά των υλικών προς το ακροφύσιο μέσω των σωληνώσεων γίνεται με ένα συνεχές ρεύμα υψηλής πίεσης αέρα, όπου τα υλικά αιωρούνται στη μάζα του αέρα.

7. Προετοιμασία και εκτόξευση σκυροδέματος

7.1. Προετοιμασία επιφάνειας

Η επιφάνεια πάνω στην οποία θα εφαρμοστεί το Ε.Σ. διακρίνεται από τον τύπο και τα χαρακτηριστικά της διαμορφούμενης επιφάνειας του υποστρώματος.Η επιφάνεια αυτή πρέπει να προετοιμάζεται κατάλληλα και επί πλέον να προστατευέται ικανοποιητικά κατά τη διάρκεια της εκτόξευσης.Γενικά η επιφάνεια πρέπει να διαμορφώνεται με υλικά που θα είναι στερεά, αρκετά πυκνής δομής και να μη δονούνται κατά τη διάρκεια της εκτόξευσης.

7.1.1. Έδαφος

Πριν την εκτόξευση το έδαφος συμπυκνώνεται (όπου και όπως αυτό προβλέπεται από τη μελέτη) και ελέγχονται τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά της διατομής σε σχέση με τα προβλεπόμενα στη μελέτη.Οι επιφάνειες δεν πρέπει να είναι παγωμένες ή με σπογγώδη εμφάνιση.Για την αποφυγή υπερβολικής απορρόφησης νερού του σκυροδέματος από το έδαφος, αυτό είτε πρέπει να βρέχεται, αν τούτο είναι δυνατόν, είτε να εγκαθίστανται συστήματα παρεμπόδισης διαφυγής της υγρασίας. Όταν παρουσιάζεται διαρροή ή διήθηση νερού από την επιφάνεια, αυτή πρέπει να στεγανοποιείται με κατάλληλο τρόπο, ώστε να επιτυγχάνεται καλή πρόσφυση και να αποφεύγεται απόπλυση του σκυροδέματος.

7.1.2. Βράχος

Πριν την εκτόξευση του σκυροδέματος η διατομή ελέγχεται και διορθώνεται, αν απαιτείται, στις προβλεπόμενες από τη μελέτη διαστάσεις.Η επιφάνεια θα καθαρίζεται με πεπιεσμένο αέρα ή εφ' όσον το επιτρέπουν οι συνθήκες του πετρώματος με αέρα και νερό, ώστε να απομακρύνεται κάθε χαλαρό στοιχείο (τεμάχια βράχου, υλικά αναπήδησης κ.λ.π.), λάσπη, σκόνη και κάθε επιβλαβές και ξένο υλικό, που μπορεί να εμποδίσει την επαρκή πρόσφυση του Ε.Σ. στην επιφάνεια του βράχου.Ο καθαρισμός θα αρχίζει από τα ανώτερα σημεία των διατομών και θα προχωρά προσεκτικά προς τα κατώτερα.Αργιλικά υλικά σε διακλάσεις ή ρήγματα θα αφαιρούνται μέχρι βάθους που θα καθορίζει ο επιβλέπων μηχανικός ή έπηρεσία. Η επιφάνεια του βράχου πρέπει να είναι υγρή αλλά χωρίς παρουσία ελεύθερης ροής ν&